PLAJ VOLEYBOLU OYUN KURALLARI
KISIM 1-OYUN
BÖLÜM BİR: YERLEŞİM VE MALZEMELER
KURAL-1 OYUN SAHASI (ŞEKLİ 1)
Oyun sahası; oyun alanı ve serbest bölgeden oluşur.
1.1 ÖLÇÜLER
1.1.1 Oyun alanı 16x8 m. ölçülerinde bir dikdörtgen olup en az 3 m. genişliğinde bir serbest bölge ile çevrilmiştir. Oyun sahasının yüzeyinden itibaren en az 7m.ye kadar yükseklik, tüm engellerden arındırılmış olmalıdır.
1.1.2 FIVB dünya müsabakalarında oyun alanı 16x8 m. ölçülerinde bir dikdörtgen olup; dip / yan çizgilerden en az 5m ve en çok 6 m. genişliğinde bir serbest bölge ile çevrilmiş ve oyun sahası yüzeyinden en az 12,5 m ye kadar yüksekliğe kadar her türlü engelden arındırılmış olmalıdır.
1.2 OYUN SAHASININ YÜZEYİ
1.2.1 Sahanın yüzeyi mümkün olduğunca üniform ve düz, oyuncuların yaralanma ve sakatlanmalarına yol açabilecek taş, kabuk ve benzeri maddelerden arındırılmış eğimsiz kumdan oluşmalıdır.
1.2.2 FIVB Dünya Müsabakalarında kum en az 40 cm. derinliğe sahip olmalı ve fazlaca sıkıştırılmamış yuvarlak taneciklerden oluşmalıdır.
1.2.3 Oyun sahasının yüzeyi oyuncular için sakatlanmaya yol açacak bir tehlike teşkil etmemelidir.
1.2.4 FIVB Dünya müsabakalarında kum kaba olmayan makul bir boyuta getirilmek için elekten geçirilmeli, taşlardan ve tehlikeli parçacıklardan arındırılmalıdır. Bununla birlikte kum deriye yapışacak veya toz oluşturacak kadar da ince olmamalıdır.
1.2.5 FIVB Dünya müsabakalarında, yağmur yağması halinde, merkez sahanın üzerini kapatmak için muşamba bir örtü kullanılabilir.
1.3 OYUN ALANINDAKİ ÇİZGİLER
1.3.1 İki yan ve iki dip çizgi oyun alanını belirler. Yan ve dip çizgilerin her ikisi de oyun alanı ölçülerinin içinde yer alır.
1.3.2 Orta çizgi yoktur.
1.3.3 Bütün çizgiler 5-8 cm genişliğindedirler.
1.3.4 Çizgiler kumun rengi ile bariz zıt renkte olmalıdır.
1.3.5 Oyun alanının çizgileri dayanıklı malzemeden yapılmış şeritlerden oluşmalı ve açıktaki her türlü bağlantı esnek malzeme ile yapılmalıdır.
1.4 SERVİS BÖLGESİ
Servis bölgesi dip çizginin gerisinde ve iki yan çizginin uzantısı arasında kalan sahadır. Servis bölgesinin derinliği serbest bölgenin sonuna kadar devam eder.
1.5 HAVA
Hava oyuncuların sakatlanmalarına neden olabilecek koşulları içermemelidir .
1.6 AYDINLATMA
Gece oynanan Uluslararası Resmi müsabakalarda oyun sahasının aydınlatılması, oyun sahasının üzerinden 1 m yükseklikte ölçülmek suretiyle, 1000-1500 Lux arasında olmalıdır. FIVB Dünya Şampiyonalarında mevcut şartların oyuncuların sakatlanmasına yol açıp açmayacağına Teknik Yetkili, Hakem Delegesi ve Turnuva Direktörü karar verir.
KURAL-2 FİLE VE DİREKLER ( ŞEKİL2)
2.1 FİLE
File; gergin asıldığında 1 m ( +/- 3 cm ) genişliğinde 8,50 m. Uzunluğunda oyun alanının tam ortasında ve buna dik olarak yer alır.
File; kenarları 10 cmlik karelerden müteşekkil iplerden yapılmıştır.Filenin üst ve alt kısmında filenin toplam uzunluğu boyunca dikilmiş 7-10 cm genişliğinde tercihen koyu mavi veya parlak renkte 2 yatay bant vardır.Üst bandın her iki ucunda da üst bandı direklere bağlayan ve filenin üst kısmını gergin tutan bir kablonun geçtiği birer delik vardır. Fileyi direklere bağlamak, üst ve altını gergin tutmak için üst bandın içinde elastiki bir kablo, alt bandın içinde de bir ip bulunur. Filenin yatay bantlarının üzerine reklam almaya müsaade edilir.
FIVB Dünya Müsabakalarında oyuncu ve hakemlerin görüntülerini etkilememek koşuluyla, filenin kenarlarıyla direklerin tepesi arasında gerilmiş bir bant olan küçük gözlü 8m.lik file kullanılabilir.
Yukarıda belirtilen bu malzemelere FIVB talimatlarına uygun olarak reklam alınabilir.
2.2 YAN BANTLAR
5-8 cm genişliğinde (oyun alanı çizgileri ile aynı renkte) ve 1m. uzunluğunda iki adet renkli bant her iki yan çizginin üzerinde yer alacak şekilde fileye dik olarak bağlanır. Bu bantlar filenin bir parçası olarak kabul edilir. Yan bantlarda reklam bulunmasına müsaade edilir.
2.3 ANTENLER
Anten 1.80 m. boyunda, 10mm. Çapında esnek bir çubuktur.
Fiberglas veya benzeri bir maddeden yapılmıştır.
İki adet anten bantların dış tarafına bağlanır ve karşılıklı olarak filenin ters yönlerine yerleştirilir. (Şekil 2)
Her bir antenin 80 cmlik üst kısmı filenin üzerine devam eder. Bu kısımlar 10cmlik birbiri ile zıt iki ayrı, tercihen kırmızı ve beyaz renkte işaretlenir. Antenler filenin bir parçası sayılır ve geçiş boşluğunun yan sınırlarını belirlerler. (Şekil3. Kural 14.1.1)
2.4 FİLENİN YÜKSEKLİĞİ
Filenin yüksekliği erkekler için 2.43m bayanlar için 2.24 m. olacaktır.
Açıklama: File yükseklikleri çeşitli yaş grupları için aşağıdaki ölçülerde belirlenmiştir.
Yaş Grupları Bayanlar Erkekler
16 yaş ve altı 2.24 m 2.24 m
14 yaş ve altı 2.12 m 2.12 m
12 yaş ve altı 2.00 m 2.00 m
Filenin yüksekliği oyun alanının ortasından bir ölçü çubuğu ile ölçülür. Filenin iki kenarı (yan çizgilerin üzeri) oyun sahasının yüzeyinden aynı yükseklikte olmalıdır.Buradaki yükseklik kuralda belirtilen yüksekliği 2cm.den fazla geçemez.
2.5 DİREKLER
Filenin bağlandığı direkler, düzgün, yuvarlak 2.55 m. yüksekliğinde ve tercihen ayarlanabilir olmalıdır.
Direkler iki yan çizgiden 0.70 m. ila 1.00 m. mesafede yerleştirilmelidir.
Direklerin yere tel ile tutturulması yasaktır.
Tüm tehlikeli veya engelleyici unsurlar bertaraf edilmelidir.
Direkler yumuşak bir madde ile kaplı olmalıdır.
2.6 İLAVELER MALZEMELER
Bütün ilave malzemeler FIVB kurallarında belirtilmiştir.
KURAL 3.TOP
3.1 ÖZELLİKLERİ
Top, esnek bir malzemeden (deri, Sentetik deri veya benzeri), küresel ve müsabakaların yağmur yağarken de oynanabilmesi için su geçirmeyen, açık hava şartlarına daha uygun şekilde yapılmış olmalıdır. Topun içinde lastik veya benzeri maddeden yapılmış bir kese bulunur. Onaylanan sentetik deri malzeme FIVB Yönetmelikleriyle belirlenir.
Rengi: Parlak renkler(Örneğin: Turuncu, sarı, pembe, beyaz gibi)
Çevresi: 66-68 cm FIVB Uluslararası müsabakalarında
Ağırlık: 260-280 gr.
İç basıncı: hPa (0.175-0.225 kg /cm) veya 171-221 m.bar
3.2 TOPLARIN BENZERLİĞİ
Bir müsabakada kullanılan tüm toplar çevre genişliği, ağırlık, basınç ve cins ve renk olarak aynı özellikte olmalıdır.
Uluslar arası resmi müsabakalar FIVB tarafından oynanan toplarla oynanır.
3.3 ÜÇ TOP SİSTEMİ
FIVB Dünya Müsabakalarında üç top kullanılacaktır. Bu durumda birer tane serbest bölgenin her bir köşesinde, birer tane de baş ve yardımcı hakemin arkasında olmak üzere altı top toplayıcı bulunur.
BÖLÜM İKİ : OYUNA KATILANLAR
KURAL 4 TAKIMLAR
4.1 OLUŞUMU VE KAYITLARI
4.1.1 Bir takım sadece iki oyuncudan oluşur.
4.1.2 Sadece müsabaka cetveline kayıtlı olan iki oyuncu müsabakaya iştirak edebilir.
4.1.3 FIVB müsabakalarında, müsabaka esnasında koçluğa izin verilmez.
4.2. KAPTAN
Takım kaptanı müsabaka cetvelinde belirtilecektir.
KURAL 5 OYUNCULARIN MALZEMELERİ
5.1 MALZEMELER
5.1.1 Bir oyuncunun malzemesi şort veya mayodan oluşur.
Turnuva yönetmeliğinde özellikle belirtildiği zamanlar hariç, forma veya üstlük giymek tercihe bağlıdır. Ayrıca oyuncular şapka giyebilirler.
5.1.2 FIVB Dünya Müsabakalarında aynı takımın oyuncuları aynı renk ve stilde forma ve şort giymelidirler.
5.1.3 Formalar ve şortlar temiz olmalıdır.
5.1.4 Baş hakemin müsaade ettiği zamanlar hariç, oyuncular çıplak ayakla oynamalıdırlar
5.1.5 Oyuncuların formaları ( veya üstsüz oynamaya müsaade edildi ise şortları ) 1 ve 2 olarak numaralandırılmalı ve numaralar formaların göğsünde ( veya şortların önünde) yer almalıdır.
5.1.6 Numaralar formalar ile zıt renkte ve en az 10 cm. boyunda olmalıdır. Numaraların yapıldığı bandın genişliği en az 1,5 cm. olacaktır.
5.2 İZİN VERİLEN DEĞİŞİKLİKLER
5.2.1 Şayet her iki takım da aynı renk forma ile sahaya çıkarsa hangi takımın formasını değiştireceği kura atışı ile belirlenecektir.
5.2.2 Baş hakem bir veya daha fazla oyuncuya şu konularda müsaade edebilir.
a) Çorap ve / veya ayakkabı ile oynamak
b) Set aralarında, turnuva ve FIVB yönetmeliklerine uygun olmak kaydıyla ıslak formalarını yenileriyle değiştirmek. ( Kural 5.1.4,5.1.5 )
5.2.3 Bir oyuncudan talep gelmesi halinde baş hakem onun atlet ve eşofman altı giyerek oynamasına müsaade edebilir.
5.3 YASAKLANMIŞ EŞYA VE FORMALAR
5.3.1 Oyuncuların sakatlanmasına sebep olabilecek mücevher, iğne, bilezik, alçı gibi eşyaların kullanılması yasaktır.
5.3.2 Oyuncular rizikoları kendilerine ait olmak kaydıyla gözlük takabilirler.
5.3.3 Kurallara uygun olmayan numaralar (kural 5.1.5,5.1.6) taşıyan formaların giyilmesi yasaktır.
KURAL 6 OYUNA KATILANLARIN HAK VE SORUMLULUKLARI
6.1 HER İKİ OYUNCU
6.1.1 Oyuna katılanlar PLAJ VOLEYBOLU OYUN KURALLARI nı bilmek ve onlara itaat etmek zorundadırlar.
6.1.2 Oyuna katılanlar sportmenliğe yakışır bir şekilde hakemlerin kararlarını tartışmaksızın kabul etmek zorundadırlar. Herhangi bir şüpheli durumda açıklama isteğinde bulunabilirler.
6.1.3 Oyuna katılanlar dürüst sporculuk ( FAİR PLAY ) anlayışı içerisinde sadece hakemlere karşı değil, aynı zamanda diğer görevlilere, rakiplerine, takım arkadaşlarına ve seyircilere karşıda nazikâne ve saygılı bir şekilde davranmalıdırlar.
6.1.4 Oyuna katılanlar, hakemlerin kararlarını etkilemek veya kendi takımlarının yaptığı hataları gizlemek amacına yönelik tutum ve hareketlerden sakınmalıdırlar.
6.1.5 Oyuna katılanlar oyunu geciktirmek amacına yönelik hareketlerden sakınmalıdırlar.
6.1.6 Müsabaka esnasında takım mensuplarının kendi aralarında konuşmalarına izin verilir.
6.1.7 Aşağıdaki üç durum için maç süresince sadece topun ölü olduğu zamanlarda her iki oyuncuda hakemlerle konuşma hakkına sahiptir. ( Kural 6.1.2 )
a) Kuralların uygulanması veya yorumu hakkında açıklama ister. Şayet açıklama kendini tatmin etmez ise oyunculardan biri derhal başhakeme İTİRAZ PROTOKOLÜ düzenlenmesini istediklerini bildirmelidir.
b) Yetkili olduğu istekler,
* Malzeme veya formaların değişimi.
* Servis kullanan oyuncunun numarasının tetkiki.
* File ve top ve yüzey gibi şeylerin kontrolü.
* Hizası bozulan alan çizgisinin düzeltilmesi.
c) Mola talep eder.
NOT: Oyuncular oyun alanını terk etmek için hakemden izin almalıdırlar.
6.1.8 Müsabaka sonunda:
a) Her iki oyuncu da hakemleri ve rakipleri tebrik eder.
b) Şayet iki oyuncudan biri daha önce baş hakeme bir itiraz protokolü talebinde bulunmuş ise bu durumu teyiden itirazını müsabaka cetveline kaydetme hakkına sahiptir. ( Kural 6.1.7 )
6.2 KAPTAN
6.2.1 Müsabaka öncesi takım kaptanı:
a) Müsabaka cetvelini imzalar
b) Kurada takımını temsil eder.
6.2.2 Müsabaka bitiminde kaptan müsabaka kâğıdını imzalayarak sonucu onaylar.
6.3 OYUNA KATILANLARIN YERLERİ (ŞEKİL 1)
Oyuncuların iskemleleri yazı hakemi masasının bulunduğu tarafta, yan çizgilerden 5m. mesafeye yazı masasına 3 mden daha yakın olmamak koşuluyla yerleştirilir.
BÖLÜM ÜÇ: SAYI , SET, MAÇ KAZANMAK
KURAL 7 :SAYI SİSTEMİ
7.1 MAÇ KAZANMAK
7.1.1 Maç iki set alan takım tarafından kazanılır.
7.1.2 Setlerde 1-1lik eşitlik olması halinde, netice seti (üçüncü set) en az iki sayı fark şartıyla 15 sayı üzerinden oynanır. (16-14, 17-15)
7.2 SET KAZANMAK
7.2.1 Bir set (netice seti -3. set hariç) en az iki sayı farkla ilk önce 21 sayı alan takım tarafından kazanılır. Sayılarda 20-20 eşitlik olması halinde iki sayı farka erişilinceye kadar oyun devam eder. (22-20, 23-21)
7.2.2 Netice seti kural 7.1.2 'ye göre oynanır.
7.3 RALLİ KAZANMAK
Bir takım ne zaman servis hatası yapar, topu karşı tarafa gönderemez veya herhangi başka bir hata yaparsa, rakip takım aşağıdaki neticelerden biri olarak ralli'yi kazanır.
Eğer rakip takım servis attıysa, o takım sayı alır ve servis atmaya devam eder.
Eğer rakip takım servis karşıladıysa, o takım servis atma hakkını kazanır ev de bir sayı alır.
7.4 MAÇTA HAZIR BULUNMAMA VE EKSİK TAKIM
7.4.1 Şayet bir takım sahaya davet edildikten sonra oynamayı reddederse, maçta hazır bulunmadığı ilan edilir ve ceza olarak setleri 0-21, 0-21 ve maçı da, 0-2' lik sonuçla kazanır.
7.4.2 Geçerli bir sebep göstermeksizin! Zamanında oyun alanında bulunmayan bir takım maçta hazır bulunmadığı ilan edilerek ( kural 7.4.1 ) deki gibi işlem görür.
FIVB Dünya Müsabakalarında, Grup Formatı uygulandığı zaman ceza verilmesi durumu söz konusu olduğunda izlenecek yöntemi belirlemek için Kural 7.4.1 ve Kural 7.4.2 de Özel Müsabaka Talimatnamesinde belirtilen değişiklikler yapılabilir.
7.4.3 Bir takım set veya maç için EKSİK ilan edilirse, seti veya maçı kaybeder. ( Kural 9.1 ) Rakip takıma seti veya maçı kazanması için gerekli sayılar ya da sayı ve setler verilir. Eksik ilan edilen takım ise, daha önce aldığı sayı ve setleri aynen muhafaza eder.
BÖLÜM DÖRT: MAÇ HAZIRLIĞI: OYUNUN YAPISI
KURAL 8. MAÇ HAZIRLIĞI
8.1 KURA
1. set öncesindeki ısınmadan evvel baş hakem, iki takım kaptanının önünde kura atışını yapar. Kur ayı kazananın seçenekleri;
a) Ya servis atma veya karşılama hakkı
b) Ya da oyun alanı seçimi
Kur ayı kaybeden kalan seçenekleri alır.
İkinci sette ilk set öncesindeki kur ayı kaybetmiş olan (a) veya (b) seçeneklerinden birini tercih edecektir. Netice seti için yeni bir kura atışı yapılacaktır.
8.2 ISINMA DEVRESİ
Maç öncesi takımlar başka bir sahada ısınma olanağı bulmuşlarsa, file de üçer dakika, bulamamışlarsa beşer dakika ısınabilirler.
KURAL 9. TAKIMIN DİZİLİŞİ
9.1 OYUNCULAR
Her takımın iki oyuncusu da daima oyunda olmalıdır.
9.2 OYUNCU DEĞİŞİKLİKLERİ
Plaj Voleybolunda oyuncu değişikliği ya da oyuncuların yer değiştirmesi YOKTUR.
KURAL 10. OYUNCULARIN POZİSYONLARI
10.1 POZİSYONLAR
10.1.1 Servis atan oyuncu tarafından topa vurulduğu anda her iki takım kendi oyun alanında bulunmalıdır.(Servis atan oyuncu hariç)
10.1.2 Oyuncular istedikleri pozisyonu almakta serbesttirler. Oyun alanında belirlenmiş bir pozisyon YOKTUR.
10.1.3 Pozisyon hatası YOKTUR.
10.2 SERVİS SIRASI
Servis sırası set boyunca devam ettirilmelidir. (Servis sırası, kura atışından hemen sonra takım kaptanı tarafından belirlenir.)
10.3 SERVİS SIRASI HATALARI
10.3.1 Servis sırası hatası, servisin, servis sırasına göre atılmadığı zaman yapılmış olur.
10.3.2 Yazı hakemi servis sırasını doğru olarak belirtmeli ve yanlış oyuncuyu düzeltmelidir.
10.3.3 Servis sırası hatası ralli kaybı ile cezalandırılır.
BÖLÜM BEŞ : OYUN HAREKETLERİ
KURAL 11. OYUNUN SEYRİ
11.1 OYUNDAKİ TOP
Ralli baş hakemin düdüğü ile başlar. Bununla beraber top servis vuruşu ile oyundadır.
11.2 OYUN DIŞI TOP
Ralli hakemin düdüğü ile son bulur. Bununla beraber düdük bir hataya binaen çalınmışsa, hatanın oluştuğu andan itibaren top oyun dışıdır.
11.3 DAHİL TOP
Top sınır çizgileri de dâhil olmak üzere oyun alanı içinde yere değdiği zaman dâhildir.
11.4 HARİÇ TOP
Top şu koşullarda 'hariç' tir ;
a) Sınır çizgilerinin tamamen dışında yere düşerse(sınır çizgilerine değmeden)
b) Oyun alanı dışında bir cisme, tavana veya oyun alnı dışındaki bir kişiye değerse,
c) Antenlere, kablolara, direklere veya yan bant ve anten dışındaki fileye değerse
d) Servis esnasında veya takımın üçüncü vuruşunda top, file dikey düzleminden ve geçiş boşluğunun kısmen dahi olsa dışından bütünüyle geçerse, hariçtir.
KURAL 12. OYNAMA HATALARI
12.1 TANIMI
12.1.1 Kurallara aykırı olan herhangi bir oynama hareketi oynama hatasıdır.
12.1.2 Hatalara hakemler karar verirler ve kurallara göre ceza tayin ederler.
12.2 BİR HATANIN SONUÇLARI
12.2.1 Her hata için daima bir ceza vardır. Hatayı yapan takımın rakibi Kural 7,3e göre ralli'yi kazanır.
12.2.2 Şayet iki veya daha fazla hata birbiri ardına yapılırsa, sadece ilk yapılan hata dikkate alınır.
12.2.3
Şayet iki veya daha
fazla hata rakipler tarafından aynı anda yapılırsa, bu bir ÇİFT HATA olarak
değerlendirilir ve ralli tekrarlattırılır.
KURAL 13 TOPLA
OYNAMA
13.1 TAKIM VURUŞLARI
13.1.1 Bir takım topu filenin üzerinden geri göndermek için en fazla üç defa vurma hakkına sahiptir.
13.1.2 Takımın bu vuruşları, sadece oyuncuların isteyerek yaptıkları vuruşları kapsamaz, aynı zamanda istemeyerek yapılan top ile temasları da kapsar.
13.1.3 Bir oyuncu art arda iki defa topa vuramaz. (Kural 13.4.3 ve Kural 18.2 hariç)
13.2 AYNI ANDA YAPILAN TEMASLAR
13.2.1 İki oyuncu topa aynı anda dokunabilir.
13.2.2 İki takım arkadaşı topa aynı anda dokunduğu zaman, bu iki vuruş olarak göz önüne alınır. (Blok hariç. Kural 18.4.2) İki takım arkadaşı topa aynı anda uzanır fakat sadece bir oyuncu temas ederse, bu bir vuruş olarak sayılır. Oyuncular çarpışırlarsa bu, hata olarak değerlendirilmez.
13.2.3 İki rakip file üzerinde topa aynı anda temas etmişler ve top oyunda kalmış ise top sahasında kalan takımın tekrar üç vuruş yapma hakkı vardır.
Böyle bir top dışarı giderse bu karşı taraftaki takım için bir hatadır. İki rakip tarafından file üzerinde, aynı anda yapılan temas bir tutulmuş top neticesi verirse, bu bir hata olarak değerlendirilmez.
13.3 YARDIMLI VURUŞLAR
Oyun sahası içinde bir oyuncunun topa ulaşmak için takım arkadaşının veya herhangi bir yapının veya cismin desteğini anlamasına izin verilmez.
Bununla beraber, hata yapmak üzere olan bir oyuncu (fileye dokunmak veya rakibinin oyununa müdahale etmek gibi) takım arkadaşı tarafından durdurulabilir veya geri çekilebilir.
13.4 VURUŞUN ÖZELLİKLERİ
13.4.1 Top vücudun herhangi bir yerine değebilir.
13.4.2 Topa vurulmalı, tutulmamalı veya fırlatılmamalıdır. Top herhangi bir doğrultuda gidebilir.
İstisnalar:
a) Sert bir smaca müdafaa hareketinde. Bu durumda top parmaklarla bir an tutulabilir.
b) İki rakip tarafından file üzerinde aynı anda yapılan temas bir tutulmuş top neticesi verdiğinde
13.4.3 Temasların aynı anda olması kaydıyla, top vücudun çeşitli yerlerine dokunabilir.
İstisnalar:
a) Bir hareket esnasında olması kaydıyla, bir veya daha fazla blok oyuncusunun blokta art arda topa dokunmasına izin verilir.(Kural18.4.2 )
b) Takımın birinci vuruşunda parmaklar kullanılarak pas atılmamışsa (Kural 13.4.2.a hariç) tek bir hareket esnasında olması şartıyla, top vücudun çeşitli yerlerine birbirini takip eder şekilde dokunabilir.
13.5 TOPLA OYNANIRKEN YAPILAN HATALAR
13.5.1 DÖRT VURUŞ: Bir takımın topa, onu geri göndermeden önce dört defa vurmasıdır.
13.5.2 YARDIMLI VURUŞLAR: Bir oyuncunun oyun sahası içinde takım arkadaşlarından veya herhangi bir yapı veya cisimden topa ulaşmak için destek almasıdır.
13.5.3 TUTULMUŞ TOP: Sert bir smaca müdafaa hareketi (Kural 13.4.2. a) veya iki rakip tarafından file üzerinde aynı anda yapılan temasın bir tutulmuş top neticesi vermesi (Kural 13.4.2.b) durumları hariç, bir oyuncunun topa vurmamasıdır.
13.5.4 ÇİFT
VURUŞ: Bir oyuncunun topa art arda iki defa vurması veya topun vücudun çeşitli
yerlerine birbiri ardına temas etmesidir.
KURAL 14 FİLEDEKİ
TOP
14.1 FİLEYİ GEÇEN TOP
14.1.1 Rakip sahaya gönderilen top filenin üzerinden, geçiş boşluğu içinden gitmelidir. (Şekil3)
Geçiş boşluğu file dikey düzleminin bir parçasıdır ve aşağıdakilerle sınırlanır.
a) Aşağıda filenin üst kısmı ile,
b) Kenarlarında antenle veya antenlerin varsayılan uzantılarıyla,
c) Yukarıda tavan veya bir engelle.(eğer varsa)
14.1.2 Top, file dikey düzlemini geçiş boşluğu dışından tamamen veya kısmen geçerek rakibin serbest bölgesine girdiğinde, takımın vuruş limiti dâhilinde aşağıdaki koşullarda geri oynanabilir:
Topu, yine geçiş boşluğunun dışından ve oyun alanının aynı tarafındaki file dikey düzleminden geçirerek geriye çevirmelidir.
Rakip takım böyle bir hareketi engelleyemez.
14.1.3 Topun tamamı filenin alt boşluğundan geçerse bu top hariç'tir.
14.1.4 Top geçiş boşluğunun dışından ya da filenin alt boşluğundan bütünüyle geçmeden önce, bir oyuncu topla oynamak amacıyla rakibinin oyun alanına girebilir.
14.2 FİLEYE DEĞEN TOP
Top fileyi geçerken ona değebilir.
14.3 FİLENİN İÇİNDEKİ TOP
14.3.1 Filenin içine takılan top, takımın üç vuruş limiti içinde geri alınabilir.
14.3.2 Top
filenin iplerini yırtar
veya filenin kopmasına neden olursa, ralli iptal edilir.
KURAL 15. FİLEDEKİ
OYUNCU
Her takım kendi sahası ve oyun boşluğunda oynamalıdır. Bununla beraber top serbest bölgenin dışından da geri çevrilebilir.
15.1 FİLENİN DİĞER TARAFINA UZANMA
15.1.1 Blok esnasında, bir blok oyuncusu rakibinin son hücum vuruşu anında veya öncesinde oyuna müdahale etmemek şartı ile filenin öteki tarafındaki topa dokunabilir.
15.1.2 Hücum vuruşunun kendi oyun boşluğundan yapılmış olması şartı ile, bir oyuncunun hücum vuruşunu yaptıktan sonra elinin filenin öteki tarafına geçmesine izin verilir.
15.2 RAKİBİN OYUN BOŞLUĞUNA; OYUN ALANINA VE/VEYA SERBEST BÖLGESİNE GİRİŞ
Rakibin oyununa müdahale etmemek şartı ile bir oyuncu rakibinin oyun boşluğuna, oyun alanına ve/veya serbest bölgesine girebilir.
15.3 FİLE İLE TEMAS
15.3.1 Bir oyuncunun fileye teması, topla oynama hareketi esnasında olmadıysa veya oyunu etkilemediyse hata değildir.
Topla oynama hareketlerinin bazıları, oyuncuların topla temasının olmadığı hareketleri de kapsayabilir.
15.3.2 Bir oyuncu topa vurduktan sonra direklere, kablolara veya filenin toplam uzunluğu dışındaki her hangi bir cisme dokunabilir. Ancak bu dokunuş oyuna müdahale etmemelidir.
15.3.3 Top filenin içine takılır ve bu nedenle file rakibe temas ederse hata olarak kabul edilmez.
15.4 OYUNCULARIN FİLEDEKİ HATALARI
15.4.1 Bir oyunun rakibinin hücum vuruşu esnasında veya öncesinde rakibinin oyun boşluğunda topa veya rakibine dokunursa (Kural15.1.1)
15.4.2 Bir oyuncu filenin altından rakibinin oyun boşluğuna oyun alanına ve/veya serbest bölgesine rakibinin oyununa zarar vererek girerse(Kural 15.2)
15.4.3 Bir oyuncu topla
oynama hareketi esnasında fileye veya antene değerse veya oyuna müdahale
ederse.(Kural 15.3.1)
KURAL 16 SERVİS
16.1 TANIM
Servis, servis bölgesindeki doğru servis oyuncusu tarafından, topa bir el veya kol ile vurularak oyuna sokulması hareketidir.
16.2 BİR SETTEKİ İLK SERVİS
Bir setin ilk servisi, kura atışıyla belirlenen takım tarafından kullanılır.(Kural 8.1)
16.3 SERVİS SIRASI
Bir setteki ilk servisten sonra servis kullanacak oyuncu şu şekilde belirlenir.
a)Servis kullanan takım ralliyi kazandığında, daha önce sevisi kullanılmış oyuncu tekrar atar.
b)Servis karşılayan takım ralliyi kazandığında, servis atma hakkını da kazanır ve son defa servis atmamış olan oyuncu servisi atar.
16.4 SERVİS ATMA İZNİ
Baş hakem servis kullanacak oyuncunun dip çizgisinin gerisinde topa sahip bulunduğunu ve takımların oynamaya hazır olduklarını kontrol ettikten sonra servisin atılmasına müsaade eder.
16.5 SERVİSİN ATILMASI
16.5.1 Servis atan oyuncu servis bölgesinin içinde serbestçe hareket edebilir. Bu oyuncu servis vuruşu anında veya sıçrayarak atılan bir servis için sıçradığında ne oyun alanına (dip çizgi dâhil) ne de servis bölgesi dışındaki zemine temas etmemeli ve ayağı çizginin altına girmemelidir. Oyuncu servis vuruşundan sonra servis bölgesinin dışına veya oyun alanının içine basabilir veya düşebilir.
16.5.2 Servis atan oyuncunun kumları itmesi nedeniyle çizgi yerinden oynarsa bu hata değildir.
16.5.3 Servis kullanacak oyuncu baş hakemin servis için çaldığı düdüğünü takip eden 5 saniye içinde topa vurmalıdır.
16.5.4 Baş hakemin düdüğünden önce atılan servis iptal edilir ve tekrarlattırılır.
16.5.5 Top havaya atılarak veya serbest bırakılarak elden çıkartıldıktan sonra oyun sahasının zeminine değmeden tek el veya kolun herhangi bir kısmı ile vurulmalıdır.
16.5.6 Servis kullanacak oyuncu tarafından top havaya atıldıktan veya serbest bırakıldıktan sonra kendisine değmeden yere düşer veya bu oyuncu tarafından tutulursa; servis atılmış olarak kabul edilir.
16.5.7 Ayrıca servis teşebbüsüne izin verilmez.
16.6 PERDELEME
Servis atan oyuncunun takım arkadaşı perdeleme yaparak rakiplerinin servis atan oyuncuyu ya da topun geliş istikametini görmelerini engellemelidir. Rakiplerinin isteği üzerine yana çekilmelidirler.(Şekil 4)
16.7 SERVİS HATALARI
Aşağıdaki hatalar servis değişikliğine yol açar.
Servis atan oyuncu:
a) Servis sırasını ihlal ederse, (Kural 16.3)
b) Servisi kurallara uygun şekilde atmıyorsa. (Kural 16.5)
16.8 TOPA VURULDUKTAN SONRA YAPILAN SERVİS HATALARI
Topa kurallara uygun şekilde vurulduktan sonra aşağıda gösterilen hallerde servis hatalıdır.
Eğer top:
a) Servis kullanan takımın oyuncularından birine değer veya file dikey düzleminden geçmezse,
b) Oyun alanının
dışına giderse (Kural 11.4)
KURAL 17 HÜCUM VURUŞU
17.1 TANIM
17.1.1 Servis ve blok hariç olmak üzere, topu rakibe yönelten bütün vuruşlar hücum vuruşu olarak değerlendirilir.
17.1.2 " Hücum vuruşu", top bütünü ile file dikey düzlemini geçtiği veya bir blokçuya temas ettiği anda tamamlanmış olur.
17.1.3 Oyuncu topla temasın kendi oyun boşluğunda yapılmış olması kaydıyla, herhangi bir yükseklikte hücum vuruşu yapabilir.
17.2 HÜCUM VURUŞU HATALARI
17.2.1 Bir oyuncu rakip takımın oyun boşluğu dâhilinde topa vurursa(Kural 15.1.2)
17.2.2 Bir oyuncu topu harice vurursa (Kural 11.4)
17.2.3 Bir oyuncu topa parmaklarıyla yön vererek açık elle tipleme veya çekme yapıp hücum vuruşunu tamamlarsa
17.2.4 Bir oyuncu rakibin servisine top bütünüyle filenin üst kenar seviyesinin üstündeyken hücum vuruşunu tamamlarsa
17.2.5 Bir oyuncu parmaklarla baş üzerinden gidiş istikameti kendi omuz çizgisine dik olmayan bir pas atarak hücum vuruşunu tamamlarsa
İstisna:
Takım arkadaşına pas vermesi durumu
KURAL 18 BLOK
18.1 TANIM
Blok; fileye yakın olan oyuncuların, rakipten gelen topu durdurmak için file üst kenar seviyesinden daha yükseğe uzanarak yaptıkları harekettir.
18.2 BLOK YAPAN OYUNCULARIN VURUŞLARI
Bloktan sonraki ilk vuruş, blokta topa dokunan oyuncu da dâhil olmak üzere, takımın herhangi bir oyuncusu tarafından yapılabilir.
18.3 RAKİBİN BOŞLUĞUNDAKİ BLOK
Blok esnasında hareketi rakip oyuncunun oyununa engel olmamak kaydıyla, bir oyuncu ellerini ve kollarını filenin ötesine geçirebilir. Ancak rakip bir hücum vuruşu yapıncaya kadar, filenin ötesinde topa dokunmasına müsaade edilmez.
18.4 BLOK TEMASI
18.4.1 Blok teması bir takımın vuruşu olarak sayılır.
Blok yapan takım blok temasından sonra sadece iki vuruş daha yapabilecektir.
18.4.2 Temasların, bir hareket esnasında yapılmış olması kaydıyla bir veya daha çok blokçu tarafından topa birbiri ardına (çabuk ve devamlı) temas edilebilir. Bu vuruşlar takımın sadece bir vuruşu olarak sayılır.(Kural 18.4.1)
18.4.3 Bu temaslar vücudun herhangi bir kısmı ile yapılabilir.
18.5 BLOK HATALARI
18.5.1 Blokçu, rakibinin hücum vuruşundan önce ya da aynı anda rakibinin boşluğunda topa değerse (Kural 18.3)
18.5.2 Bir oyuncu antenlerin dışından rakibinin boşluğunda topa blok yaparsa,
18.5.3 Bir oyuncu rakibinin servisine blok yaparsa,
18.5.4 Top
bloktan harice gönderilmişse
BÖLÜM
6: MOLALAR VE GECİKMELER
KURAL 19 MOLALAR
19.1 TANIM
Mola kurallara uygun bir oyun duraklamasıdır ve 30 sn. sürer.
FIVB Dünya Turu ve Resmi müsabakalarında 1. ve 2. setlerde takımların aldığı sayıların toplamı 21 olduğunda, 30 sn. süreli bir TEKNİK MOLA otomatik olarak uygulanır.
19.2 MOLALARIN SAYISI
Her takımın her sette en çok 1 mola hakkı vardır.
19.3 MOLA İÇİN TALEP
Mola top oyun dışındayken ve hakemin servis düdüğünden önce resmi el işaretini yapmak suretiyle oyuncular tarafından talep edilebilir.(Şekil 7 figür 4)
Molalar oyunun tekrar başlamasına gerek olmaksızın birbirini takip edebilir.
Oyuncular oyun sahasını terk etmek için hakemlerden izin almak zorundadır.
19.4 KURALLARA UYGUN OLMAYAN TALEPLER
Diğer durumların yanı sıra aşağıda sıralanan mola talepleri uygun görülmez.
a) Top oyunda iken veya servis atma düdüğü anında veya sonrasındaki (Kural 19.3)
b) Müsaade edilen mola sayısını aşan talep. (Kural 19.2)
Oyunu etkilemeyen veya geciktirmeyen kurallara uygun olmayan duraklama talebi aynı sette tekrar edilmemek kaydıyla herhangi bir ceza verilmeden reddedilmelidir. (Kural20.1.b)
KURAL 20 OYUNU GECİKTİRMELER
20.1 GECİKME TÜRLERİ
Bir takımın oyunun yeniden başlamasını engelleyen uygunsuz bir hareketi geciktirmedir ve diğer durumların yanı sıra aşağıdaki halleri içerir.
a) Oyuna başlama işareti aldıktan sonra molayı uzatmak
b) Kurallara uygun olmayan bir talebi aynı sette tekrarlamak (kural 19.4)
c) Oyunu geciktirmek (Rallinin bitimi ile servis düdüğünün arası maksimum 12 saniye)
20.2 GECİKTİRME CEZALARI
20.2.1 Bir sette bir takımın oyunu ilk geciktirmesi GECİKTİRME UYARISI ile cezalandırılır.
20.2.2 Aynı
set içinde aynı takımın her türlü ikinci ve müteakip geciktirmeleri hata teşkil
eder ve GECİKME İHTARI ile cezalandırılır. (Ralli Kaybı)
KURAL 21.
İSTİSNAİ OYUN
DURAKLAMALARI
21.1 SAKATLANMA
21.1.1 Top oyunda iken ciddi bir kaza meydana gelirse, hakem derhal oyunu durdurmalıdır. Daha sonra ralli tekrarlattırılır.
21.1.2 Sakatlanmış oyuncuya bir maçta bir kez olmak üzere en fazla 5 dakikalık iyileşme süresi verilir. Hakem oyuncuyu tedavi etmesi için sağlık görevlisinin oyun alanına girmesine izin vermelidir. Bir oyuncunun, ceza alması dışında, oyun sahasını terk etmesi sadece hakemin izni ile olabilir. 5 dk. lık iyileşme sürecinin sonunda hakem düdük çalacak ve oyuncunun oyuna devam etmesini isteyecektir. Bu durumda oyuna devam edip edemeyeceğine sadece oyuncunun kendisi karar verebilir.
Eğer oyuncu iyileşme süresinin sonunda iyileşemez ya da oyun sahasına dönemezse takımı eksik ilan edilir. (Kural7.5.3,9.1)
Çok ciddi sakatlanmalarda müsabaka doktoru ve teknik supervisör, sakatlanmış oyuncunun oynama isteğini reddedebilirler.
NOT: İyileşme süresi, yarışma yetkili sağlık görevlisinin, oyun alanındaki oyuncunun yanına gidip tedaviye başladığı andan itibaren başlayacaktır. Yetkili sağlık görevlisinin hazır bulunmadığı bir durumda, iyileşme sürecinin ne zaman başlayacağı hakemin yetkisindedir.
21.2 HARİCİ MÜDAHALE
Oyun esnasında eğer herhangi bir harici müdahale olursa oyun durdurulmalı ve ralli tekrarlattırılmalıdır.
21.3 UZATILMIŞ DURAKLAMALAR
Eğer beklenmeyen koşullar nedeniyle maç kesilirse, bu takdirde baş hakem organizatör ve varsa kontrol komitesi, normal koşulların yeniden tesisi için gerekli tedbirlerin alınmasına karar verirler.
21.3.1 Toplam 4 saati aşmamak kaydıyla, oyunda bir veya daha fazla duraklama meydana geldiyse, maça aynı oyun alanında ya da başka bir oyun alanında devam edilmesi durumunda kazanılmış sayılarla devam edilir.
Daha önce oynanmış setler sayılarıyla aynen korunacaktır.
21.3.2 Toplam 4 saati aşan bir yada daha fazla duraklama meydana geldiğinde, tüm maç yeniden oynatılacaktır.
KURAL 22 FASILALAR VE OYUN ALANLARININ DEĞİŞİMİ
22.1 OYUN ALANLARININ DEĞİŞİMİ
Takımlar (1. ve 2. sette) oynanmış her 7 sayıda ve ( 3. sette) her 5 sayıda oyun alanlarını değiştirirler.
22.2 FASILALAR
22.2.1 Setler arasındaki fasılalar 1 dakika sürer.
Netice setinden önceki arada başhakem kura atışı yapar. (Kural 8.1.)
22.2.2 Set içindeki oyun alanı değişimlerinde takımlara süre tanınmaz.
22.2.3 Eğer saha değişimi gerekli zamanda yapılmamış ise hata fark edildiği anda yapılır. Değişimin yapıldığı andaki sayılar aynen kalır.
BÖLÜM 7: HATALI DAVRANIŞ
KURAL 23 HATALI DAVRANIŞ
Takım üyelerinden birinin resmi görevlilere, rakip oyunculara, takım arkadaşlarına veya seyircilere yönelik hatalı davranışı, yapılan davranışın derecesine göre dört ayrı kategoride sınıflandırılmaktadır.
23.1 ÇEŞİTLERİ
3.1.1 CENTİLMENLİK DIŞI DAVRANIŞ: Tartışma, korkutma, vs.
23.1.2 KABA DAVRANIŞ: Terbiye ve ahlak prensiplerine aykırı hareket etmek, aşağılayıcı ifadeler.
23.1.3 SALDIRGAN DAVRANIŞ: İtibar düşürücü veya hakaret edici sözler veya hareketler.
23.1.4 TECAVÜZ: Fiili saldırı ya da saldırıya teşebbüs.
23.2 YAPTIRIMLAR
Hatalı davranışın neticesine bağlı olarak, baş hakemin kararına göre uygulanacak yaptırımlar şunlardır. (Bunlar müsabaka cetveline kaydedilmelidir.)
23.2.1 HATALI DAVRANIŞI UYARMA
Sportmenliğe yakışmayan davranış için hiçbir ceza verilmez, ancak oyuncu aynı sette benzeri davranışın tekrarına karşı uyarılır.
23.2.2 HATALI DAVRANIŞI CEZALANDIRMA
Kaba davranış veya tekrarlanmış centilmenlik dışı davranış için takım ralli kaybı ile cezalandırılır.
23.2.3 OYUNDAN ÇIKARMA
Tekrarlanan kaba davranış veya saldırgan davranış, oyundan çıkarma ile cezalandırılır. Oyundan çıkarma ile cezalandırılan takım üyesi oyun sahasını terk etmek zorundadır ve takım o set için eksik ilan edilir.
23.2.4 DİSKALİFİYE
Saldırgan davranış ve tecavüz için oyuncu oyun sahasını terk etmelidir. Takımı maç için eksik ilan edilir.
23.3 YAPTIRIM TABLOSU
Hatalı davranış yaptırım tablosunda gösterildiği şekilde cezalandırılır.
Bir oyuncu hatalı davranışı nedeniyle bir sette birden fazla defa cezalandırılabilir.
Sadece bir set içindeki yaptırımlar toplanır.
Tecavüzkâr davranıştan dolayı diskalifiye için daha önce bir ceza almış olması gerekmez.
23.4 SET ÖNCESİ VE SETLER ARASINDAKİ HATALI DAVRANIŞLAR
Setlerden önce yada setler arasında meydana gelen herhangi bir hatalı davranış (Şekil 9) uyarınca değerlendirilir ve yaptırımlar müteakip sette tatbik edilir.
KISIM İKİ: HAKEMLER - SORUMLULUKLARI VE RESMİ EL İŞARETLERİ
BÖLÜM 8: HAKEM GRUBU VE USULLER
KURAL 24 HAKEM GRUBU VE USULLER
24.1 OLUŞUM
Bir maç için hakem grubu aşağıdaki görevlilerden oluşur
· - Baş hakem
· - Yardımcı hakem
· - Yazı hakemi
· - Dört (iki) çizgi hakemi
Duruş yerleri şekil 6da gösterilmiştir.
24.2 USULLER
24.2.1 Maç esnasında sadece baş ve yardımcı hakemler düdük çalabilirler
a) Ralliyi başlatan servis atışı için işareti baş hakem verir.
b) Bir hata yapıldığından emin olmaları ve hatanın nevini teşhis etmeleri halinde baş ve yardımcı hakemler ralli'nin sona erdiğini işaret ederler.
24.2.2 Bir oyun duraklaması esnasında baş ve yardımcı hakemler bir takımın talebini kabul yada reddettiklerini belirtmek için düdük çalabilirler.
24.2.3 Hakemler ralli'nin sona erdiğini işaret eden düdüğü çaldıktan hemen sonra resmi el işaretleri ile aşağıdaki hususları belirtmek zorundadırlar. (Kural 29.1)
a) Servisi kullanacak takımı
b) Hatanın nevini (gerektiği zaman)
c) Hatayı yapan oyuncuyu (gerektiği zaman)
KURAL 25 BAŞ HAKEM
25.1 DURUŞ YERİ
Baş hakem filenin bir ucuna yerleştirilmiş bulunan hakem sandalyesinde oturarak veya ayakta durarak görevlerini yerine getirir. Görüş alanı filenin üst kenar seviyesinin yaklaşık 50 cm yukarısında olmalıdır. (şekil 6)
25.2 YETKİLERİ
25.2.1 Başhakem, maçı başından sonuna kadar yönetir. Maç esnasında takımların tüm mensupları ve görevliler üzerinde otorite sahibidir. Müsabaka devamınca baş hakemin kakarları kesindir. Hataya düştüklerini fark ettiği takdirde, baş hakem diğer görevlilerin kararlarını geçersiz saymaya yetkilidir. Hatta baş hakem vazifesini doğru yapmayan görevlileri değiştirebilir.
25.2.2 Baş hakem aynı zamanda top toplayıcılarının da çalışmalarını kontrol eder.
25.2.3 Baş hakem kurallarda belirtilmemiş olanlar da dâhil, oyuna ilişkin her türlü konuda karar verme yetkisine sahiptir.
25.2.4 Baş hakem kararları hakkında her hangi bir tartışmaya müsaade etmeyecektir. Bununla birlikte bir oyuncunun talebi üzerine kararlarına esas teşkil eden kuralların uygulanması ve yorumu konusunda izahat verecektir. Eğer oyuncu hakemin açıklamasından tatmin olmaz ve resmi bir itirazda bulunursa, baş hakem itiraz protokolünün başlamasına izin vermek zorundadır.
25.2.5 Baş hakem maç öncesinde ve esnasında oyun sahasının ve koşulların oyun gereksinimlerini karşılayıp karşılamadığını belirtmekten sorumludur.
25.3 SORUMLULUKLARI
25.3.1 Maçtan önce baş hakem:
a) Oyun sahasının durumunu, topu ve diğer malzemeleri denetler
b) Takım kaptanları ile birlikte kura atışı yapar.
c) Takımların ısınmalarını kontrol eder.
25.3.2 Maç devamınca aşağıdaki konularda sadece baş hakem yetkilidir
a) Hatalı davranış ve geciktirmeleri cezalandırmak,
b) Aşağıdaki hususlarda karar vermek:
- Servis atan oyuncunun hataları,
- Servis atan takımın perdelemesi,
- Topla oynamadaki hatalar,
- Filenin üst kısmı ile file üst kenar seviyesi üzerindeki hatalar.
25.3.3 Maçın bitiminde müsabaka cetvelini kontrol eder ve imzalar.
KURAL 26 YARDIMCI
HAKEM
26.1 DURUŞ YERİ
Yardımcı hakem, baş hakemin karşı tarafındaki direğin yakınında ve onunla yüz yüze gelecek şekilde oyun alanının dışında, ayakta görevlerini yerine getirir. (Şekil 6)
26.2 YETKİLERİ
26.2.1 Yardımcı hakem baş hakemin yardımcısıdır. Ancak kendi görev sahasına giren yetkileri de bulunmaktadır.(Kural 26.3) Baş hakemin görevine devam etmesi imkansız hale gelirse yardımcı hakem onun yerini alır.
26.2.2 Yardımcı hakem yetki çerçevesi dışındaki hataları düdük çalmadan işaret edebilir, ancak bunlar için baş hakeme ısrar edemez.
26.2.3 Yardımcı hakem yazı hakeminin çalışmasını kontrol eder.
26.2.4 Yardımcı hakem molalar için müsaade verir, sürelerini denetler ve kurallara uygun olmayan talepleri reddeder.
26.2.5 Yardımcı hakem her takımın kullandığı mola sayısını kontrol eder ve her sette molasının bittiği durumda ilgili oyuncuyu ve Baş hakemi bu konuda bilgilendirir.
26.2.6 Bir oyuncunun sakatlanması halinde yardımcı hakem iyileşmesi için zaman tanır.(Kural 21.1.2)
26.2.7 Yardımcı hakem maç boyunca topların kurallara uygun olup olmadığını kontrol eder.
26.3 SORUMLULUKLARI
26.3.1 Maç devamınca yardımcı hakem aşağıdaki hallerde karar verir, düdük çalar ve işaret eder.
a) Oyuncunun filenin alt kısmına ve alanın kendi tarafındaki antene temasına (Kural15.3.1)
b) File altından rakibin oyun alanı ve boşluğuna girerek rakibi rahatsız etme, (Kural 15.2)
c) Topun fileyi geçiş boşluğu dışından geçmesine veya oyun alanının kendi tarafındaki antene temasına (Kural 11.4)
d) Topun yabancı bir cisme temasına (Kural 11.4)
26.3.2 Maçın bitiminde müsabaka cetvelini kontrol eder ve imzalar.
KURAL 27 YAZI HAKEMİ
27.1 DURUŞ YERİ
Yazı hakemi, baş hakemin karşısında ve onunla yüz yüze gelecek şekilde yazı hakemi masasında oturarak görevlerini yerine getirir. (Şekil6)
27.2 SORUMLULUKLARI
Yazı hakemi, yardımcı hakem ile iş birliği içinde kurallara uygun şekilde müsabaka cetvelini tutar.
27.2.1 Yazı hakemi maçtan ve setten önce, yürürlükteki usullere uygun şekilde maç ve takımlara ilişkin verileri kaydeder, takım kaptanlarının imzalarını alır.
27.2.2 Maç boyunca yazı hakemi :
a) Kazanılan sayıları kaydeder ve skorboard un doğru sayıyı göstermesini sağlar.
b) Set içinde her bir oyuncunun attığı servisi kontrol eder.
c) Her bir takımın servis sırasına tekabül eden 1 veya 2 olarak numaralandırılmış servis atacak oyuncusunu işaretleyerek gösterir. Yazı hakemi herhangi bir hatayı derhal hakemlere bildirir.
d) Sayılarını kayıt ve kontrol etmek suretiyle molaları kayıt eder ve yardımcı hakeme bilgi verir.
e) Kurallara uygun olmayan mola talepleri hakkında hakemleri uyarır
f) Setlerin bitimini ve oyun alanı değişimini hakemlere bildirir.
27.2.3 Maç sonunda yazı hakemi :
a) Nihai neticeyi kaydeder.
b) Müsabaka cetvelini imzaladıktan sonra takım kaptanlarının ve daha sonra da hakemlerin imzalarını alır.
c) Bir itiraz olması halinde, ilgili kişinin müsabaka cetveline itiraz edilen olay hakkında beyanını yazmasına izin verir ve bu olayın tamamlanmasını sağlar.
KURAL 28 ÇİZGİ HAKEMLERİ
28.1 DURUŞ YERİ
28.1.1 Resmi uluslararası müsabakalarda iki çizgi hakemi bulunması zorunludur. Çizgi hakemleri baş ve yardımcı hakemlerin sağ tarafındaki köşelerden 1 - 2 m. uzaklıkta ayakta dururlar.
Her biri kendi tarafındaki dip ve yan çizginin her ikisini de kontrol eder.
28.1.2 Eğer dört çizgi hakemi kullanılırsa bunlar oyun alanının her köşesine 1 ila 3 m uzaklıkta serbest bölgede kontrol ettikleri çizginin temsili uzantısı üzerinde ayakta dururlar.
28.2. SORUMLULUKLARI
28.2.1 Çizgi hakemleri görevlerini şekil 8de gösterilen (30x30 cm.) bayrağı kullanarak yerine getirirler:
a) Top kendi çizgilerine yakın düştüğü zaman topun dâhil veya hariç olduğunu işaret ederler.
b) Hariç toplarda topu karşılayan takımın topa temaslarını işaret ederler.
c) Top, geçiş boşluğunun dışından fileyi geçtiğinde veya antenlere temas ettiğinde v.s. işaret ederler.(Kural 14.1.1) Topun istikametine en yakın çizgi hakemi işaretten önce öncelikle sorumludur.
d) Dip çizgilerden sorumlu çizgi hakemleri servis atan oyuncunun ayak hatalarını işaret ederler(kural 16.5.1)
Baş hakemin talebi üzerine bir çizgi hakemi işaretini tekrarlamalıdır.
KURAL 29 RESMİ EL İŞARETLERİ
29.1 HAKEMLERİN RESMİ EL İŞARETLERİ (ŞEKİL 7)
Hakemler belirlenen hatanın nevini veya kabul edilmiş duraklamanın nedenini resmi el işaretleriyle aşağıdaki gibi belirtmelidirler.
29.1.1 Baş hakem servis atma hakkını kullanacak olan takımı belirtir..
29.1.2 Gerekli olduğu durumlarda hakem hatayı veya duraklamanın nedenini belirtir. Yapılmış olan işaret bir süre havada tutulur. Şayet tek el ile işaret ediliyorsa hatayı yapmış olan oyuncu veya bir talepte bulunan takımın tarafındaki el kullanılır.
29.1.3 Şayet gerekli ise hakem hatayı yapan oyuncuyu ya da talepte bulunan takımı belirtir.
29.2 ÇİZGİ HAKEMLERİNİN BAYRAK İŞARETLERİ
Çizgi hakemleri, belirlenen hatanın mahiyetini resmi bayrak işareti ile belirtmeli ve bir müddet bu işareti sürdürmelidirler.